MENU

Jan Geboers

Jan Geboers
Jan Geboers
laureaat

JG: Ik ben vorig jaar afgestudeerd. Daarna heb ik twee maanden voor IKEA in Zweden gewerkt, voornamelijk met materiaalonderzoek en productieprocessen.

Op uitnodiging?

JG: Ik volgde een eenjarige Bachelor-na-bachelor meubelopleiding en deed mee aan een wedstrijd rond het thema gebogen hout. Ik had iets ingezonden rond fineerhout, maar dan met 3D-fineer. Net als een blad papier kun je fineer maar in één richting buigen. Door een bepaald procedé toe te passen kun je fineer in twee richtingen gaan buigen. Het proces wordt zichtbaar. Hierdoor gaat men er alles aan doen om dit te verbergen zodat het normaal fineer lijkt. Ik vond dat net in die complexiteit van het proces de esthetische waarde van het materiaal lag. Zonde om dit weg te steken.

Waarom was dit zo belangrijk voor jou?

JG: Ik laat de dingen graag zien,
in design wordt er veel weggemoffeld. Door het proces zichtbaar te maken krijg je meer appreciatie voor het product. Ik merk dat men vergeet hoeveel energie het vraagt om een product te ontwerpen, te ontwikkelen en te produceren. In onze wegwerpeconomie krijgen we immers enkel het afgelikte eindresultaat te zien. Ik nodig mensen uit om te kijken en het product te analyseren. Ik maak ze duidelijk hoe het geproduceerd wordt. Mensen leren hiervan en worden aangemoedigd om zelf meer dingen te doen. 

Hoe weet je dat mensen dit willen, en dat ze hiermee aan de slag gaan?

JG: Je ziet steeds meer open source software verschijnen, of bijvoorbeeld app’s waarmee je zelf muziek kunt maken, en die zijn heel functioneel gemaakt. Hardware moet dus ook mee evolueren. Iedereen is bezig met illegaal downloaden van muziek. Als je dat zou aanbieden, gaan mensen dingen proberen en komt er innovatie. 

Hoe zit het dan met intellectuele eigendom? Als iemand ziet hoe jij iets gemaakt hebt, kunnen mensen bij wijze van spreken een eigen kopie maken. Is dat iets dat je zorgen baart?

JG: Ik maak me er toch een klein beetje zorgen over. Wat als het gebeurt? In de toekomst zullen ontwerpers zich er over heen leren zetten. Ontwerpen is geen kwestie van prestige, wel om te helpen, goed design te maken en nieuwe producten aan te bieden.

Praat je daarover met je collega-ontwerpers?

JG: Ja we hebben het er wel eens over, maar praten er niet echt over door. Ik denk dat het nog te vroeg is voor mij. Ik ben mijn ideeën nog op punt aan het stellen. Ik wil sterke standpunten kunnen innemen. 

Bij Ikea gaat het er heel anders aan toe? 

JG: Je past je automatisch aan. Je komt in een bedrijf waar 4000 personen werken. Ik kreeg veel vrijheid en dat was heel fijn. Ik was één van de ontwerpers die dagelijks in het atelier kwam. Het grootste deel van de tijd was ik met mijn handen bezig in plaats van achter mijn computer te zitten.

Als ik naar jouw werk kijk, valt het mij op dat het modulaire een belangrijke rol lijkt te spelen. Dat je een systeem bedenkt waarmee je vervolgens op een vrije manier aan de slag gaat.

JG: Modulariteit is er met de jaren een beetje ingegroeid, en dat komt vooral doordat ik meer naar de natuur kijk. De natuur is ook heel modulair. Met bepaalde simpele systemen is het mogelijk om hele complexe dingen te bouwen. Zoals lichamen, je hebt een cel: door deze samen te voegen krijg je een heel complexe architectuur. Als je je daar aan houdt, dan kun je met die cellen componenten gaan bouwen en krijg je een soort superstructuur. Bij deze meubels heb ik dit principe heel fel doorgedreven. 

Om een voorbeeld te geven: het zou toch geweldig zijn als je Lego en Meccano zou kunnen combineren! Wat zou daar uit kunnen komen? Als Lego, Meccano en K’nex op elkaar zouden afgestemd zijn, dan zouden de bouwpakketten veel breder kunnen gaan en zouden kinderen zich nog meer kunnen uitleven. Hun fantasie wordt meer geprikkeld. Ook de natuur past zich steeds weer aan. Dit systeem zal uiteindelijk ook weer evolueren. Als de mensen het gratis zouden kunnen downloaden, dan kunnen ze het ook aanpassen en krijg je een organisch spel van input geven en verbeteren. 

Welke rol speel jij daarin? Ben je een basis, of ben jij degene die de stappen zet in een lopend traject?

JG: Ik ben meer een medespeler dan de basis. Ik wil heel graag meespelen met het idee dat er achter zit. 

Wat is dan jouw positie en rol als designer? 

JG: Dat is een vraag die ik mezelf ook heel vaak stel. Of mensen vragen mij hoe ik mijn geld als designer ga verdienen. Je zet je ontwerp vrij op het internet, je geeft het weg. En daar heb ik nog geen antwoord op. Daar ben ik nog naar op zoek.

Hoe gaat jouw geweten daarmee om? Je hebt eigenlijk een dubbele rol. Aan de ene kant stel je het beschikbaar, wie dat wil kan er zelf mee aan de slag. Aan de andere kant blijft het mogelijk dat jij het maakt voor mensen die een origineel stuk van de ontwerper willen. 

 

JG: Ik zie daar geen conflict in. Ik wil mensen volledige vrijheid geven. Wie wilt steekt er zelf tijd en moeite in en bouwt zijn eigen ding. Anderen hebben daar geen tijd voor of willen betalen voor ‘het echte ding’. Open source zal altijd blijven bestaan maar het zal nooit alleen open source zijn.